अब देशैभरका शहरमा स्मार्ट लाइट



 

ललितपुरका सडकमा जडान गरिएका ‘स्मार्ट लाइट’को सफलतापछि विद्युत् प्राधिकरणले देशका विभिन्न शहरमा यसको विस्तार गर्ने भएको छ । अब काठमाडौंसँगै भरतपुर, पोखरा, कन्चनपुरलगायत देशका प्रमुख शहर तथा बजारमा ‘स्मार्ट लाइट’ जडान हुने भएको छ ।

एक वर्षअघि प्राधिकरणले ललितपुर महानगरका विभिन्न ठाउँमा ‘स्मार्ट लाइट’ जडान शुरू गरेको थियो । विद्युत् प्राधिकरणको ऊर्जा विभागका सहायक प्रबन्धक सागरमणि ज्ञवाली ‘स्मार्ट लाइट’ विस्तार गरेसँगै यसले सडक बत्तीलाई व्यवस्थित गर्ने बताउँछन् ।

उनका अनुसार ‘स्मार्ट लाइट’ कम्प्युटर प्रणालीबाट चल्ने गर्छ । यसमा सबै कुरा स्वचालित हुन्छ । प्राधिकरणका अनुसार ‘स्मार्ट लाइट’ ले जाडो मौसममा साँझ ६ देखि राति ११ बजेसम्म चहकिलो उज्यालो फ्याँक्छ भने ११ देखि बिहान ४ बजेसम्म मध्यम उल्यालो । गर्मी मौसममा भने बेलुका ७ बजेपछि आफैं बत्ती बल्ने प्रणाली लागू गरिएको हुन्छ ।

ज्ञवाली भन्छन्, ‘स्मार्ट लाइटले विद्युत् खपतलाई पनि कम गर्छ । उल्यालो चाहिने समयमा चहकिलो र नचाहिएको बेलामा मधुरो हुने गरी लाइट मिलाइएको हुन्छ ।’

‘स्मार्ट लाइट’ आउनुपूर्व नेपालका मुख्य शहरका सडकमा सोलार जडान गरी बत्ती बालिने गरिएको थियो । सोलारबाट बालिएको बत्ती त्यति व्यावहारिक नभएको ज्ञवाली बताउँछन् । ‘सोलारको बत्ती छिटो बिग्रने, ब्याट्री फेरिरहनुपर्ने, पर्याप्त उज्यालो नदिने हुँदा सरकारलाई ठूलो आर्थिक भार थपेको छ’, उनले भने ।

नेपालमा पहिलो पटक प्राधिकरणले ललितपुर महानगरपालिकाको कुपण्डोल–सातदोबाटो, पुल्चोक–ग्वार्को, जावलाखेल–एकन्ताकुनासम्म स्मार्ट लाइट राखिसकेको छ ।

प्राधिकरणका अनुसार अहिले ललितपुरमा ७०० वटा बत्ती जडान गरिएको छ । ज्ञवालीका अनुसार ललितपुरमा दोस्रो चरणको लाइट राख्ने काम चाँडै नै शुरू गरिनेछ । पाँच करोड रुपैयाँको लागतमा ललितपुरमा यो कार्यक्रमले छोटो समयमा नै सफलता पाएको उनी बताउँछन् ।

सडकमा ‘स्मार्ट लाइट’ राखेपछि सर्वसाधारण तथा यात्रुलाई धेरै नै सहज भएको प्राधिकरणको ठम्याइ छ । ललितपुरमा ‘स्मार्ट लाइट’ राखिएपछि देशका विभिन्न नगरपालिकाले प्राधिकरणसँग यो प्रविधि राख्नका लागि प्रस्ताव गरेका छन् ।

चितवनको भरतपुर नगरपालिकाले ८० किलोमिटर क्षेत्रमा ‘स्मार्ट लाइट’ राख्नका लागि ठेक्का नै लगाइसकेको छ । प्राधिकरण र भरतपुर नगरपालिकाको वित्तीय सम्झौतामा १३ करोड रुपैयाँमा यसको ठेक्का लगाइएको हो ।

यसैगरी, कञ्चनपुरको भीमदत्त, झापाको कन्काई, उदयपुर, पोखरा, फिदिमलगायत २७ वटा नगरपालिकासँग प्राधिकरणले लागत साझेदारी गरेको छ । साझेदारीमा नगरपालिकाले ६० प्रतिशत र प्राधिकरणको ४० प्रतिशत रकम लगानी हुनेछ ।

पोखरा महानगरपालिकाले ८० किलोमिटरमा ‘स्मार्ट लाइट’ जडानका लागि टेण्डर प्रक्रिया अगाडि बढाएको प्राधिकरणले बताएको छ । प्राधिकरणका अनुसार काठमाडौं रिङरोडभित्रका सबै मुख्य ठाउँमा १३ करोड रुपैयाँको लागतमा ‘स्मार्ट लाइट’ राखिंदैछ ।

प्रबन्धक ज्ञवालीका अनुसार ‘स्मार्ट लाइट’ वातावरणमैत्री हुनुका साथै वैज्ञानिक पनि छ । यसले चरा–चुरुङ्गी र मानिसका आँखालाई पनि असर गर्दैन । उनका अनुसार यसले सडक बत्तीको दीर्घकालीन समस्यालाई समाधान गर्नेछ । ‘यो लाइट जडान गरेपछि कम्तीमा १० वर्षसम्म परिवर्तन गर्नुपर्दैन’, उनले भने ।

‘स्मार्ट लाइट’ को सबै सफ्टवेयर विलिङ हुने गर्छ । यो लाइट राखिएको कुनै पनि ठाउँमा बत्ती बिग्रिएमा सफ्टवेयर आफैंले सूचना दिने गर्छ, उनी भन्छन् ।

योसँगै प्राधिकरणले काठमाडौंका मुख्य शहरमा ‘माष्ट’ (कुनै पनि चोकको अग्लो ठाउँमा राखिएको लाइटले चारैतिर उज्यालो छर्ने) लाइट व्यवस्था गर्ने भएको छ । यसले आफ्नो क्षेत्रदेखि पाँच सय मिटर वरिपरि पूर्ण प्रकाश छर्छ । ‘यो रंगशालामा राखिने फ्लड लाइट जस्तो हो’, उनले भने ।

ज्ञवालीका अनुसार काठमाडौं भित्रका मुख्य ७० ठाउँमा ‘माष्ट’ राख्नका लागि टेण्डर भइसकेको छ । ‘स्मार्ट लाइट’ ले रातिको विद्युत् खपत बढाउनेछ । यसले समग्र अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान गर्छ । ‘हेर्दा एउटा लाइटको कुरा छ, तर यो समृद्धिसँग जोडिएको छ’ उनले भने, ‘उज्यालो हुनासाथ राति अबेरसम्म बजार खुल्छन् । मानिस अबेरसँग सहजै आवतजावत गर्न सक्छन् । उज्यालोमा सर्वसाधारण सुरक्षित गन्तव्यमा पुग्छन् ।’

प्राधिकरणले एक÷डेढ वर्षमा नै देशका मुख्य शहरमा लाइटको सबै समस्या समाधान गर्ने बताएको छ ।

ज्ञवालीका अनुसार प्राधिकरण देशका विभिन्न शहर र सार्वजनिक ठाउँमा झिलिमिली लाइट राख्ने योजनामा पनि छ । ‘स्मार्ट लाइट’ ले नेपालको पर्यटन व्यवसायमा पनि सहयोग पु¥याउने उनी बताउँछन् । ‘पर्यटक राति अबेरसम्म बजार र नयाँ ठाउँमा घुम्न मन पराउँछन् । उज्यालो लाइटले उनीहरूलाई सहजै घुम्न सघाउ पु¥याउँछ’, उनले भने ।

ज्ञवालीका अनुसार स्मार्ट लाइटको जडान निर्माणको ठेक्का जुन ठेकेदारले लिन्छ उसले पाँच वर्षसम्मको मर्मतसम्भार गर्नुपर्नेछ । लाइट बिग्रिएको ४८ घण्टाभित्र मर्मत गरिसक्नुपर्नेछ । यदि मर्मत नगरेको खण्डमा उसको बैंक ग्यारेन्टी जफत हुने ज्ञवालीको भनाइ छ ।

देशभरि नै ‘स्मार्ट लाइट’ विस्तार गरेसँगै यसलाई अझ व्यवस्थित बनाउनका लागि एक महिना अगाडि प्राधिकरणले ‘नेशनल स्मार्ट स्टेट लाइट प्रमोशन’ कार्यक्रम ल्याएको छ । अब यसैले नै ‘स्मार्ट लाइट’ को सबै कार्यक्रम हेर्नेछ ।

प्राधिकरणका अनुसार नेपालमा ‘स्माट लाइट’को अवधारणा दुई वर्षअघि मात्र भित्रिएको हो ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस
नेकपा एमालेका नेताहरूको कार्यविभाजन (सूचीसहित)

    नेकपा एमालेले २६४ सदस्यीय दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशन आयोजक कमिटीका सदस्यहरुको कार्यविभाजन

प्रेस चौतारीको इञ्चार्जमा सूर्य थापा

  प्रेस चौतारी नेपालको इञ्चार्जमा सूर्य थापाले जिम्मेवारी पाउनु भएको छ । आज

उपचुनावमा बादललाई नै उम्मेदवार बनाउने एमालेको निर्णय

  प्रधानमन्त्री एवं नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले एमालेमा प्रवेश गरेका कारण

एमालेको स्थायी कमिटीबाट माधव- झलनाथ गुट आउट

    नेकपा एमालेको स्थायी कमिटीबाट माधव नेपाल पक्षधर नेताहरू हटाइएका छन् ।